ارائه توسط ستاد اقامه نماز
۱. جایگاه نماز در زندگی فردی و اجتماعی
نماز و نیایش، اگر در زندگی فردی، خانوادگی، اجتماعی و حتی حکومتی ـ بهویژه در زندگی زناشویی ـ از جایگاهی معتبر، خالصانه و درست برخوردار باشد و بهعنوان عملی تشریفاتی یا سوداگرانه تلقی نشود، آثار عمیق و گستردهای به همراه خواهد داشت.
چنین نمازی، هم نشانهی رابطهای دوستانه و صمیمی میان نمازگزار و خداوند است، هم بیانگر ویژگیهایی چون معنویت، حقطلبی، قانونمداری و بشردوستی، و هم دارای اثری فوقالعاده سازنده در بینش، منش، عملکرد، سبک زندگی و حتی نسلهای آیندهی انسان است.
در فرهنگ قرآن و روایات، نماز در حقیقت:
روح عبادت
جان پرستش
بارزترین جلوهی بندگی و خلوص
پرواز روح به سوی حق
معراج انسان در فضای بیکران معنویت
کلید بهشت
راه رسیدن به قرب پروردگار
و از مهمترین سفارشهای پیامبر گرامی اسلام صلیاللهعلیهوآله به شمار میآید.
۲. نماز در قرآن و حدیث
نمونهای روشن از سفارش الهی به نماز، این آیهی شریفه است:
(وَأَقِمِ الصَّلَاةَ إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَىٰ عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنكَرِ وَلَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ وَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُونَ)
(عنکبوت، ۴۵)
نماز را بهپا دار، که نماز انسان را از زشتیها و گناهان بازمیدارد، و یاد خدا بزرگتر است، و خداوند به آنچه انجام میدهید آگاه است.
همچنین از پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله نقل شده است:
> «لا صَلاةَ لِمَن لَم يُطِعِ الصَّلاةَ، وَطاعَةُ الصَّلاةِ أَن يَنتَهِيَ عَنِ الفَحشاءِ وَالمُنكَر»
یعنی کسی که فرمانبردار حقیقی نماز نباشد، نماز او نماز پذیرفتهای نیست؛ و اطاعت از نماز آن است که نمازگزار از زشتی و گناه دوری کند.
به بیان دیگر، تنها نمازی انسان را از گناه بازمیدارد که نمازی واقعی باشد؛ نمازی که دل با آن همراه شود، پیام انسانساز آن شنیده شود و در کنار آن، رفتار و سبک زندگی نیز اصلاح گردد. نماز زمانی اثرگذار است که با توبهی حقیقی، دوری از هواهای نفسانی و وسوسههای شیطانی همراه باشد.
۳. حضرت خدیجه سلاماللهعلیها؛ الگوی نماز واقعی
حضرت خدیجه سلاماللهعلیها نمونهی کامل چنین نمازی بودند؛ نهتنها اهل نماز و نیایش حقیقی، بلکه در انجام آن پیشتاز بودند.
۴. نخستین نمازگزاران اسلام
پیامبر گرامی اسلام صلیاللهعلیهوآله پیش از دعوت علنی به اسلام، بارها فرشتهی وحی را دیده و نماز و نیایش را آموخته بودند و مدتی بهصورت پنهانی خدا را عبادت میکردند.
روزی در حال نماز بودند که حضرت علی علیهالسلام وارد شد و پرسید:
> «یا أباالقاسم، ما هذا؟ این چه عبادتی است؟»
پیامبر فرمودند:
> «این همان نمازی است که خداوند مرا به آن فرمان داده است.»
سپس علی علیهالسلام را به اسلام دعوت کردند؛ او ایمان آورد و همراه پیامبر نماز خواند، و حضرت خدیجه سلاماللهعلیها نیز ایمان آوردند. از آن پس، هرگاه پیامبر به نماز میایستادند، علی علیهالسلام و خدیجه سلاماللهعلیها نیز همراه ایشان نماز میخواندند.
۵. نماز جماعت نخستین مسلمانان
روزی ابوطالب همراه فرزندش جعفر عبور میکردند و دیدند پیامبر صلیاللهعلیهوآله در حال نماز است؛ علی علیهالسلام در سمت راست ایشان و خدیجه سلاماللهعلیها پشت سر پیامبر ایستادهاند و نماز میخوانند.
ابوطالب پس از آگاهی، به جعفر گفت:
> «در کنار عموزادهات محمد بایست و با او نماز بخوان.»
جعفر نیز ایمان آورد و نماز خواند و ابوطالب از این صحنه شادمان شد.
۶. شهادت عبدالله بن مسعود
عبدالله بن مسعود میگوید:
نخستین جلوهای که از اسلام دیدم و با شگفتی آموختم، نماز بود. در مسجدالحرام دیدم مردی بزرگوار، نوجوانی در سمت راست و بانویی پشت سر او، با وقار کامل طواف کردند و سپس کنار حجر اسماعیل به نماز جماعت ایستادند.
وقتی از عباس عموی پیامبر پرسیدم این چه آیینی است، گفت:
این محمد صلیاللهعلیهوآله است، آن نوجوان علی بن ابیطالب، و آن بانو خدیجه سلاماللهعلیها همسر پیامبر است.
سپس افزود:
> «به خدا سوگند، در تمام زمین، جز این سه نفر کسی را پیرو این دین نمیشناسم.»
